Problemy z kolanami

Share

Po co Natura dała ludziom kolana? Po to samo, po co dała łokcie – to zawiasy, umożliwiające lepsze wykorzystanie ciała. Kolana pozwalają przykucnąć, by podnieść coś z ziemi bez obciążania kręgosłupa, umożliwiają np. przyklęknięcie w czasie wręczania ukochanej zaręczynowego pierścionka, a także umożliwiają siadanie. To akurat mało chwalebne, bo odkąd człowiek nauczył się siadać, wymyślił zawody wymagające wielogodzinnego siedzenia i dziś mamy wiele cywilizacyjnych chorób, powstałych na skutek pozycji siedzącej, jako głównej pozycji ciała. O „wysiadywanych” chorobach pisałam dokładniej w lipcu 2007 roku. Kolana są też pomocne przy trzymaniu pionowej postawy. Odciążają aparat mięśniowy. Przy niesprawnych kolanach, utrzymanie pionu wymaga podparcia się laską lub kulą.

kolanaJestem dietetykiem, nie ortopedą. Można by powiedzieć, co mi do stawów kolanowych? A jednak słyszę o problemach z nimi. Co najmniej 50% moich pacjentów skarży się na problemy z kolanami. Dotyczy to zwłaszcza osób, u których nadwaga idzie w parze z zaawansowanym wiekiem.
Kolana słabną na starość. To naturalne zjawisko i nie ma przed nim ucieczki. Co nie znaczy, że należy się biernie poddać fizjologii.
O kolana trzeba dbać i w dwóch kolejnych artykułach przyjrzymy się, jak.
A waga ciała? Z kolanami jest jak z kręgosłupem. Każdy dodatkowy 1 kg ciała – to obciążenie kolan o kolejnych 6 kg. Jeśli ktoś mający wzrost do 160 cm i waży 90 kg, to ma ponad 25 kg nadwagi. Mnożymy to razy 6, co daje wynik 150 kg. Nadwaga 25 kg – to dodatkowe obciążenie dla kolan o 150 kg. Jak mają być sprawne i zdrowe? A jeśli dołączymy do tego wiek pow. 50 lat, kiedy kolana fizjologicznie są już bardziej zużyte – to nie dziwi, że problem staje się poważny.
Firmy farmaceutyczne pracują nad tym. Tworzy się leki wzmacniające kaletkę maziową oraz produkty ortopedyczne dla kolan. Chirurdzy mają coraz nowocześniejsze narzędzia do wykonywania zabiegów. Ich pomoc oraz wsparcie farmaceutyczne bywa potrzebne. Ale dużo może zrobić także sam człowiek.
Powiedziałam, że kolana słabną z wiekiem. Zadbanie o nie przedłuży czas ich sprawności.
Na początek warto się przyjrzeć rodzicom i dziadkom, bo siłę i słabość konkretnych fizycznych organów dziedziczy się w genach. Jeśli dopatrzymy się w rodzinie silnych stawów kolanowych – to mamy powód do radości. Nie zwalnia to nas z dbania o nie, ale daje dobre rokowania na starość. Słabe stawy kolanowe wymagają specjalnej troski.
Obserwując rodziców i ich rodzeństwo oraz dziadków pamiętajmy, żeby wziąć pod uwagę wykonywany przez nich zawód oraz wagę ciała. Jeśli kobieta pracuje w przedszkolu jako pomoc nauczycielki, czyli do jej obowiązków należy pomaganie dzieciom przy ubieraniu i robi to od 30 lat, kucając kilkadziesiąt razy dziennie, a przy tym ma nadwagę – informacja o jej kolanach nie będzie informacją o genach. Podobnie, jeśli członek rodziny pracuje fizycznie i dźwiga ciężary. Praca, która obciąża kolana, połączona z nadwagą i zaawansowanym wiekiem – zawsze da problemy stawowe i nic nie powie o genach. A jeśli nie ma informacji o genach, zachęcam do dmuchania na zimne.
Podstawowa sprawa przy samodzielnym dbaniu o dobrą kondycję kolan – to pilnowanie wagi ciała! Pilnowanie dobrej wagi jest łatwiejsze niż tycie i odchudzanie się. A jeśli już jest nadwaga? Jedna wizyta u dietetyka, żeby dowiedzieć się o kierunek odchudzania najlepszy w danym przypadku lub kilkumiesięczna opieka dietetyczna, jeśli nadwaga jest duża i połączona z chorobami typu nadciśnienie czy cukrzyca. Każdy tyje i chudnie inaczej. Dieta indywidualna jest najskuteczniejsza.
Samodzielne dbanie o kolana – to także jedzenie od czasu do czasu produktów spożywczych, które kolanom służą. Podstawowym produktem dla stawów są galarety. Ale nie te ze sklepu, pełne „E”, tylko zrobione w domu, z marchewką, jajkiem i chudym mięskiem lub rybą.
I po trzecie – pilnowanie obciążeń. Kto nie musi dźwigać – niech nie dźwiga. Są maszyny, windy w bloku, młodzi studenci szukający fuchy. Jeśli zawód nie wymaga dźwigania, należy unikać przeciążeń w codziennym życiu.

Urazy kolan są częstym zjawiskiem i są niebezpieczne. Stawy kolanowe mają dość małe zabezpieczenie. Nie chodzi o to, że chroni je mało mięśni. Natura zadbała o różne rodzaje więzadeł. Chodzi o fakt, że ochrona mięśniowa jest mała w porównaniu do narzucanych temu stawowi zadań i obciążeń. Wystarczy zaobserwować szusującego narciarza, żeby przekonać się, że jednoosiowość kolana jest czystą teorią. Kolano skręca się też na boki, bouzależnione jest tak naprawdę od pracy uda.  

Najczęstsze urazy kolan to przesunięcia lub pęknięcia rzepek oraz uszkodzenie wiązadeł. Urazy powstają przy niefortunnych upadkach, zjazdach na nartach, upadku z wysokości, a także podczas wypadków samochodowych. U starszych ludzi z dużą nadwagą uraz kolana może powstać przy zbyt gwałtownym wstaniu do pionu z pozycji przyklęku.  

Jak ograniczyć urazy kolan?
1). wzmacniać mięśnie ciała odpowiednią gimnastyką. Dzieci mają WF w szkole, ale też same z siebie dużo się ruszają. Dorośli siedzą w pracy i w drodze do niej, więc jeśli nie poświęcą trochę czasu na zwyczajną gimnastykę, ich mięśnie będą wiodczały i z czasem mogą nie dawać sobie rady z utrzymaniem stawu kolanowego. Gimnastykę zawsze trzeba dopasować do aktualnego stanu zdrowia. Inaczej ćwiczą młodzi, inaczej starsi, inne ćwiczenia są zalecane przy ogólnie dobrej kondycji zdrowia, a inne kiedy są już konkretne choroby. Jeśli stawy kolanowe już są słabe, zwykły rower zamienia się na stacjonarny. I ustawia do ćwiczeń tak, by koła kręciły się same. Szybkie ruchy bez konieczności nacisku nogi. To ćwiczy kolana, nie obciążając ich. To ogólna porada. Dobór ćwiczeń zawsze należy ustalić z lekarzem. Co jednemu pomaga, drugiemu potrafi zaszkodzić...

2). wzmacniać i oliwić stawy. Kłania się wspomniana w poprzednim tygodniu żelatyna w diecie. Domowa galareta. Z jajkiem, marchewką, indykiem lub rybą. Do tego oliwienie, czyli witamina E. Zimą znajdziemy ją w półsurówkach z fasolą na oleju lnianym, latem wystarczy zielona sałata domowej roboty na oliwie z oliwek. Również niektóre zioła mają witaminę E. Np. pokrzywa, doskonała na przedwiośniu, bo krwiotwórcza i odchudzająca. A także mięta, również do picia „na teraz”, bo poza dostarczaniem wit. E, przyspiesza trawienie tłuszczy i chłodzi wybuchową wątrobę (a ta, po zimie, zawsze jest jak granat bez zawleczki).

A jeśli kolana chorują?
Najczęstszą chorobą jest zwyrodnienie stawów. Polega na tym, że niszczy się chrząstka
i zaczyna ścierać powierzchnia stawu kości. To jest i niebezpieczne, i bolesne. Najczęściej chorują starsze osoby z dużą nadwagą.

Inne choroby kolan to reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie kaletki maziowej czy cysta kolanowa – stan zapalny błony maziowej w stanie kolanowym. Mogą też chorować łękotki, chrząstki tworzące staw kolanowy.

Kiedy kolana chorują, należy pójść do lekarza. Nawet jeśli leczenie ma polegać na leżeniu w łóżku, konieczna jest diagnoza medyczna. Czasem potrzebny jest zabieg: usunięcie kaletki czy nadmiaru płynu w kolanie. Najczęściej wystarcza odciążenie kolan i leki regenerujące chrząstki stawowe, np. sufrin, czy zioła wzmacniające działanie stawów, jak np. lukrecja. (Korzeń lukrecji często zalecam swoim pacjentom: reguluje ciśnienie krwi i w niektórych przypadkach wspomaga odchudzanie). Wizyta u lekarza jest konieczna, bo różne choroby dają podobne objawy.

A dobra diagnoza – to podstawa dalszego leczenia. Skłonność do chorób stawów kolanowych jest w jakimś procencie związana z dziedziczeniem. Ale geny nie są wyrokiem. Zawsze najwięcej ma do powiedzenia właściciel kolan. Zadba o nie albo nie. Przedłużono nam wiek emerytalny. Mamy pracować do 65. urodzin. Kolana zaczynają pobolewać po 45. Troska o stawy kolanowe – to jakość życia przez te ostatnie zawodowe 20 lat...

Kalendarz imprez - najblizsze wydarzenia

poprzednim miesiącu wrzesień 2014 następnym miesiącu
P W Ś C Pt S N
week 36 1 2 3 4 5 6 7
week 37 8 9 10 11 12 13 14
week 38 15 16 17 18 19 20 21
week 39 22 23 24 25 26 27 28
week 40 29 30

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń

Linia.tv - zobacz nasze relacje

Share

Pogoda

Partly Cloudy

15°C

Otwock

Partly Cloudy

Humidity: 72%

Wind: 24.14 km/h

  • 22 Sep 2014

    Few Showers 15°C 7°C

  • 23 Sep 2014

    Showers 13°C 4°C

Realizacja: blueform